Met het project “Energie autonomie in lokale plattelandsgemeenschappen” wil Volterra in samenwerking met het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) en partners de energietransitie in de landelijke regio van het Meetjesland versnellen door lokaal opgewekte energie voor iedereen toegankelijk te maken via collectieve productie, consumptie en collectief beheer. In dit project gaan we met landbouwers en andere bedrijven, met de lokale gemeenschap, met de gemeenten in het Meetjesland samenwerken voor meer energie-autonomie.

Dit is een Leader project, wat betekent dat het gesubsidieerd wordt door Europa via de provincie Oost-Vlaanderen. LEADER is een subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling, waarbij lokale gemeenschappen zelf aan zet zijn om de lokale noden, relevante ontwikkelingsdoelstellingen en gewenste acties te formuleren. Leader wordt gefinancierd met Europese, Vlaamse en provinciale middelen.

Volterra is actief in een regio die bekend staat om haar landelijk karakter. De focus van de vele inspanningen die overheden doen om de energietransitie verder te ontwikkelen ligt voornamelijk op de stedelijke omgeving. Daardoor dreigen landelijke regio’s zoals het Meetjesland niet tijdig mee te surfen op de ontwikkelingen. Met onze Meetjeslandse energiecoöperatie willen we bijdragen om ook de plattelandsbewoners en (landbouw)bedrijven van de fossiele brandstoffen af te helpen.

Daarom wil Volterra in dit project, samen met het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) een project uitwerken waarbij landbouwers worden ontzorgd in de begeleiding naar een meer duurzame energie en een energie autonome regio. Vanuit dit uitgangspunt willen wij plattelandsbewoners helpen en ondersteunen om gedeeltelijk zelf in hun energiebehoefte te voorzien, en tegelijk onbenutte (dak)oppervlakte in te zetten voor een maatschappelijk doel.

We willen niet alleen lokaal energie produceren, maar ook zo veel mogelijk de opgewekte energie ter plaatse gebruiken. Als stapsteen om onafhankelijk te worden van de externe (inter)nationale energievoorziening. Ook werken we hier aan korte keten, maar dan met energie. We zetten zowel in op elektriciteit als op warmte. Op termijn moeten onze inspanningen finaal leiden tot lagere energiekosten en lagere distributie en netkosten door een aanzienlijke verhoging van de productie van lokaal opgewekte groene stroom en slimme distributie.

Door in te zetten op groene stroom van eigen bodem en wateropslag dragen we uiteraard ook bij om ons weerbaarder te maken aan de klimaatverandering. Participatie van de buurt in energieprojecten met een eigen identiteit/streekgebondenheid zorgt ook voor een groter draagvlak.

Samen met het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) werkten we drie aanbodformules uit die landbouwbedrijven en andere ondernemingen concrete opties bieden:

1. Gratis zonnepanelen voor eigen verbruik – lagere energiekosten zonder eigen investering, vaste prijs voor 20 jaar.
2. Zonnepanelen voor energiedelen met een grote verbruiker – directe levering via een PPA, met extra inkomsten.
3. Zonnepanelen gekoppeld aan een collectieve batterij – pieken afvlakken, lokaal verbruik maximaliseren en netdiensten aanbieden.

Deze modellen maken duidelijk dat er voor elk bedrijf een passende formule bestaat om mee te stappen richting energie-autonomie.

We zitten volop in de uitwerkingsfase:

1. Verfijnen van ons aanbod voor landbouwbedrijven – we passen de modellen aan op basis van de nieuwste inzichten rond energieprijzen, netcongestie en regelgeving. Zo zorgen we dat de voorgestelde ontwikkelingsvoorstellen realistisch, aantrekkelijk en toekomstbestendig zijn.
2. Organiseren van infoavonden – we organiseren in najaar 2025 meerdere bijeenkomsten:
   • Voor landbouwbedrijven: praktische toelichting van onze aanbodformules, rekenvoorbeelden en inschrijving voor gratis energiescans (infoavonden vonden al plaats in Sint-Laureins, Evergem en Aalter. Infoavond in Lievegem volgt in 2026)
   • Voor lokale gemeenschappen: hoe kan een dorp of wijk samen stappen zetten naar een eigen energiegemeenschap? (infoavonden in Evergem en Sint-Laureins vonden al plaats)

Dit project is meer dan techniek en cijfers. Het gaat om samenwerking, vertrouwen en lokale trots. Door boeren, burgers en bedrijven te verbinden, maken we van energie opnieuw een korte keten: van dak naar dorp, van boer naar buur.